Albertusvan Oostenrijk

Neustadt, 15 november 1559 – Brussel, 13 juli 1621

Jongste zoonvan keizer Maximiliaan II en Mariavan Oostenrijk, dochtervan Karel V. Onderkoningvan Portugal 1580-1596, gouverneur-generaalvande koninklijke Nederlanden 1596-1598. In 1598 huwde hij Isabellavan Oostenrijk, dochtervan koning Filips II van Spanje, met wie hij tot zijn dood in naam als soeverein vorstde koninklijke Nederlanden bestuurde.

Literatuur

A.J.vander Aa, Biographisch Woordenboekder Nederlanden I (Haarlem, 1851) 47-48

Allgemeine Deutsche Biographie 1 (Leipzig, 1875) 290-292 (Alberdingk Thijm)

Biographie Nationale de Belgique I (Bruxelles, 1866) 184-189 (J.de Saint-Genois)

Nationaal Biografisch Woordenboek: I (Brussel, 1964) 14-22 (J. Lefèvre)

Neue Deutsche Biographie 1 (Berlijn, 1953) 170 (Otto Brunner)

Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek III (Leiden, 1914) 20-25 (S.P. Haak)

'Afición, entendimiento y celo al serviciode Su Majestad' : el conde de Solre, Jean de Croy, y la unión hispano-flamenca en el reinado de Felipe IV / Alicia Esteban Estríngana. - p. 195-230. In: Agentes e identidades en movimiento : España y los Países Bajos, siglos XVI-XVIII: (2011), p. 195-230.

The "gran privado" of archduke Albert : Rodrigo Niño y Lasso, count of Añover (ca. 1560-1620) / Dries Raeymaekers. - p. 129-149. : ill. In: Agentes e identidades en movimiento : España y los Países Bajos, siglos XVI-XVIII: (2011), p. 129-149.

Carolus Scribani and the Lipsian legacy the 'politico-christianus' and Lipsius's image of the good prince / ErikDe Bom. - p. 283-305. In: (Un)masking the realities of power : Justus Lipsius and the dynamics of political writing in early modern Europe: (2011), p. 283-305.

Geleerden en politiek :de politieke ideeënvan Justus Lipsius inde vroegmoderne Nederlanden / ErikDe Bom. - Hilversum : Verloren, 2011. - 440 p. : ill.; 24 cm. Ook verschenen als proefschrift Katholieke Universiteit Leuven, 2009. - Met lit. opg., reg. ISBN 978-90-8704-215-8

Implementing the truce: negotiations between the Republic and the archducal Netherlands, 1609-10 / René Vermeir and Tomas Roggeman. - krt. In: European review of history = Revue européenne d'histoire, ISSN 1350-7486: vol. 17 (2010), afl. 6 (dec), pag. 817-833.

Antwerp and Brussels as inter-European spaces in news exchange / Paul Arblaster. - p. 193-205. In: The dissemination of news and the emergence of contemporaneity in early modern Europe: (2010), p. 193-205. In: Pt. 3, Inter-European spaces and moments.

L' équilibrede la faiblesse : les relations entre les États provinciauxde Lille, Douai et Orchies et le pouvoir central à l'époquedes Archiducs / Frédéric Duquenne. - graf. Dans: Revue du Nord : histoire & archéologie : Nordde la France, Belgique, Pays Bas, ISSN 0035-2624: vol. 90 (2008), afl. 377 (oct.-déc.), pag. 775-794, 863-864, 867-868, 871. Met samenvattingen in het Frans, Engels en Nederlands.

L' interventionde l'archiduc Albert dans le conflit confessionel à Aix-la-Chapelle : un casde 'confessionnalisation'de la politique étrangèredes Pays-Bas espagnols au début du XVIIe siècle / Monique Weis. In: Revue du Nord : histoire & archéologie : Nordde la France, Belgique, Pays Bas, ISSN 0035-2624: vol. 90 (2008), afl. 377 (oct.-déc.), pag. 701-715, 862, 866, 870. Met samenvattingen in het Frans, Engels en Nederlands.

In Spanje bleven de haviken mokken : Spanje en het Twaalfjarig Bestand (1609-1621) / door Henk Boom. - ill.
In: Historisch nieuwsblad : tweemaandelijks magazine over geschiedenis en het historisch bedrijf, ISSN 0927-2690: vol. 17 (2008), afl. 9 (nov.), pag. 46-52. Met lit. opg.

Scherpenheuvel-Montaigu : un sanctuaire pour une politique emblématique / Luc Duerloo. In: XVIIe siècle : bulletinde la 'Société d'Etude du XVIIe Siècle', ISSN 0012-4273: vol. 60 (2008), afl. 3 [= 240] (juil-sep), pag. 423-439.

Tactisch een Staats, strategisch een Paaps succes :de militaire campagnesvan aartshertog Albrecht tot en metde slag bij Nieuwpoort /  Lucde Vos en Etienne Rooms. - p. 34-45. : ill., krt. In:De valvan het nieuwe Troje : het belegvan Oostende 1601-1604: (2004), p. 34-45.

Höfisches Mäzenatentum in Brüssel : Kardinal Antoine Perrenotde Granvelle (1517-1586) und die Erzherzöge Albrecht (1559-1621) und Isabella (1566-1633) / Claudia Banz. - Berlin : Mann, cop. 2000. - 220 p. : ill.; 25 cm. -  (Berliner Schriften zur Kunst; Bd. 12). Oorspr. proefschrift Berlin, 1996. ISBN 3-7861-2309-8 geb

Marrying the City, mothering the country : gender and visual conventions in Johannes Bochius's account of the Joyous Entry of the Archduke Albert and the Infanta Isabella into Antwerp / Margit Thøfner. - ill. In: The Oxford art journal, ISSN 0142-6540: vol. 22 (1999), pag. 3-27.

Albrecht en Isabella inde letterkunde van hun tijd / Karel Porteman. - p. 309-318. : ill. In: Albert & Isabella, 1598-1621 : essays: (1998), p. 309-318.

Albert & Isabelle, 1598-1621 : catalogue / réd.: Luc Duerloo et Werner Thomas. - [Turnhout] : Brepols, cop. 1998. - 311 p. : ill.; 30 cm. Exposition organisée par les Musées royaux d'Art et d'Histoire et par l'Université catholiquede Louvain, 17-09-1998 - 17-01-1999. ISBN 2-503-50725-5

Albert & Isabella, 1598-1621 : essays / ed. by Werner Thomas and Luc Duerloo. - [Turnhout] : Brepols, cop. 1998. - 368 p. : ill.; 30 cm. Onderaande titelp.: Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis, Katholieke Universiteit Leuven. - Omslagtitel: Albert & Isabella. - Bevat bijdragen in het Engels, Spaans, Frans, Duits en Nederlands. ISBN 2-503-50726-3

Albrecht & Isabella, 1598-1621 : catalogus / red.: Luc Duerloo en Werner Thomas. - [Turnhout] : Brepols, cop. 1998. - 311 p. : ill.; 30 cm. Catalogusvande tentoonstelling georganiseerd doorde Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis en de Katholieke Universiteit Leuven, 17-09-1998 - 17-01-1999. - Lit. opg. ISBN 2-503-50724-7

Albrecht & Isabella, 1598-1621 : catalogus / red.: Luc Duerloo en Werner Thomas. - [Turnhout] : Brepols, cop. 1998. - 311 p. : ill.; 30 cm

L. Duerloo, Pietas Albertina. Dynastieke vroomheid en herbouwvan het vorstelijke gezag, in: Bijdragen en Mededelingen betreffende de Geschiedenisder Nederlanden 112 (1997) 1-18

España en Flandes : trece añosde gobiernodel Archiduque Alberto (1595-1608) / Juan Rocode Campofrío. - Madrid : [Gráficas Yag¨ue], 1973. - XL, 359 p.; 22 cm. Oorspr. titel: Relaciónde la jornada que su alteza el Archiduque Alberto mi señor hizo a Flandes en el año 1595, .... ISBN 84-85027-11-6

The ceremonial entry of Ernst, archduke of Austria, into Antwerp, June 14, 1594 =Descriptio publicae gratulationis, spectaculorum et ludorum, in adventu sereniss. principis Ernesti archiducis Austriae, ducis Burgundiae, comitis Habspurgi, aurei velleris equitis, Belgicis provinciis a regia majestate catholica praefecti, anno MDXCIIII, XVIII. kal. Julias, aliisque diebus Antiverpiae editorum / text by Johannes Bochius; engravings by PieterVander Borcht, afterdesigns by Martende Vos; to which is added a suppl. of plates from the royal entry of Albrecht and Isabella, Antwerp, 1599; introd. by Hans Mielke. - New York : Blom, 1970. - XXIII, 174 p. : ill.; 34 cm. Herdr.vande uitg. Antverpiae : ex officina Plantiniana, 1595  envande uitg. Antverpiae : ex officina Plantiniana, 1602, oorspr. verschenen o.d.t. Pompae triumphalis et spectaculorum, in adventu et inauguratione serenissimorum principum Alberti et Isabellae, Austriae archiducum, Burgundiae ac Brabant. ducum, S.R. Imperii Marchionum, in eiusdem principatus metropoli Antverpia exhibitorum.

The anti-parle with the Archduke Albertus / Francis Vere. - Amsterdam : Theatrum Orbis Terrarum; New York : Da Capo Press, 1968. - 22 p.; 21 cm. -  (The English experience : its record in early printed books published in facsimile; no. 28)
Original t.p. reads: Extremities urging the Lord Generall Sir Fra. Veare to the anti-parle with the Archduke Albertus. Written by an English gentleman of veriegood account, from Ostend, to a worshipfull gentleman, his friend, heere in England, imprinted verbatim according to the originall. With adeclaration of thedesperate attempt made since, by the sayde Archdukes forces, for the winning of the ould towne. Printed for Thomas Pauyer, 1602. - S.T.C. no. 24651.

Albrecht en Isabella ende schilderkunst : bijdrage totde geschiedenisvande XVIIe eeuwse schilderkunst inde Zuidelijke Nederlanden / Marcel De Maeyer. - Brussel : Paleisder Academiën, 1955. - 547 p. : ill.; 26 cm. -  (Verhandelingenvande Koninklijke Vlaamsche Academie voor Wetenschappen, Letteren en Schoone Kunstenvan België, Klasseder Schoone Kunsten, ISSN 0770-089X; nr. 9). Met lit.opg.

L'intervention du duc de Lerme dans les affaires des Pays-Bas (1598-1618) / Joseph Lefèvre. In: Revue belge de philologie et d'histoire = Belgisch tijdschrift voor philologie en geschiedenis, ISSN 0035-0818: vol. 18 (1939), afl. 2-3, pag. 463-485.
URL: http://www.persee.fr/web/revues/home/prescript/article/rbph_0035-0818_1939_num_18_2_1301

Les chatelains militaires espagnols des Pays-Bas à l'époque de l'archiduc Albert (1598-1621) / J. Lefèvre. In: Revue belge de philologie et d'histoire = Belgisch tijdschrift voor philologie en geschiedenis, ISSN 0035-0818: vol. 9 (1930), afl. 3-4, pag. 831-852.
URL: http://www.persee.fr/web/revues/home/prescript/article/rbph_0035-0818_1930_num_9_3_6721

Don Juan de Mancicidor secrétaire d'État et de Guerre de l'archiduc Albert (1596-1618) / J. Lefèvrej. In: Revue belge de philologie et d'histoire = Belgisch tijdschrift voor philologie en geschiedenis, ISSN 0035-0818: vol. 4 (1925), afl. 4, pag. 697-714.
URL: http://www.persee.fr/web/revues/home/prescript/article/rbph_0035-0818_1925_num_4_4_6361

Les ambassadeurs d'Espagne à Bruxelles sous le règne de l'archiduc Albert (1598-1621) / Joseph Lefèvre
In: Revue belge de philologie et d'histoire = Belgisch tijdschrift voor philologie en geschiedenis, ISSN 0035-0818: vol. 1 (1923), afl. 1, pag. 61-80.
URL: http://www.persee.fr/web/revues/home/prescript/article/rbph_0035-0818_1923_num_2_1_6213

Philippe II et le mariage des archiducs Albert et Isabelle / par H. Lonchay. - Bruxelles : Hayez, 1910. - 27 p.; 23 cm. Overdr. uit: Bulletins de l'Académie royale de Belgique, 1910.

Joyeuse Entrée d'Albert et d'Isabelle : Lille au 16e siècle d'après des documents inédits / J. Houdoy. - Lille, 1873. - .. p.; in-4

Philipp's II Abschied von den Niederlanden : ein Beitrag zur Geschichte der Erzherzöge Albert und Isabella / von H. Schmolke. - Berlin : Heymann, 1878. - IV, 80 p.; 24 cm

Histoire de l'Archiduc Albert, Gouverneur-général, puis Prince souverain de la Belgique / J. Bruslé de Montpleinchamp; annotée par A.L.P. de Robaulx de Soumoy. - Bruxelles; La Haye, 1870. - .. p. : ill.; in-8. -  (Collection de mémoires relatifs à l'histoire de Belgiqu. 2e Sér.; VIII)
Plaatsingscode UB Leiden: 1153 E 26

Abrégé historique du règne d'Albert et Isabelle, 1592-1602 / avec une introd. et des notes par Adrien Campan. - Bruxelles [etc.] : Muquardt [etc.], 1867. - XXI, 124 p.; 22 cm. -  (Collection de mémoires relatifs à l'histoire de Belgique; 26)

Pompe funèbre du prince Albert, archiduc d'Autriche, réprés. en tailles douces / dessinées par Jacq. Francquart, et gravées par Corn. Galle; avec une dissert. histor. et morale d'Eryce Puteanus. - Bruxelles : [s.n.], 1729. - .. p. : ill.; fol

Antonii Anselmo I.C. Antverpiensis Commentaria ad perpetuum edictum serenissimorum Belgii principum Alberti et Isabellæ evulgatum 12. Iulii. M.DC.XI. : varijs interpretationibus, ÿ& declarationibus consilij collateralis, .... - Editio tertia, dimidiâ plus parte, plurimis in locis auctior, ÿ& indice coposiore, locupletior, tersior, ÿ& castigatior. - Antverpiæ : apud Henricum ÿ& Cornelium Verdussen, 1701. - 332, 216 p.; in-2
Bevat ook: Articulen ghetrocken uyt de landt-charteren, blyde incomsten, mitsgaders uyt de placcaten, ....

L'histoire de l'archiduc Albert gouverneur general et puis prince souverain de la Belgique. - A Cologne, : chez les Heritiers de Corneille Egmond, 1693. - [22], 381 p. : gegrav. titelbl.; in-12. - * 12  A-Q 12 (*1 ontbreekt, blanco?; Q12 blanco). Auteur is: Jean Chrysostome Bruslé de Montpleinchamp. - Nederlandse druk. - Weller II, pag. 53.

Capitvlations de la paix, faicte entre le roy nostre sire, ... Les archiducqs ... et le Roy de la Grande Bretaigne, ... lesquelles ont esté conclues par les deputez cy-embas nommez à Londres le 18. d'Aoust 1604. - Bruxelles, : Hub. Ant. Velpius, 1660. - 24 p.; in-4. Knuttel 1252b (onder 1604).

Antonii Anselmo I.C.ti Antverpiensis Commentaria ad perpetuum edictum serenissimorum Belgii principum Alberti et Isabellae evulgatum 12. Iulii. M. DC. XI. : multis diuersorum Senatuum decisionibus, ÿ& Magistratuum sententijs, illustrata, in quibus etiam deducitur, an? quatenus? et quando? edictum hoc, ecclesiasticos liget : accesservnt interpretationes, seu declarationes eiusdem edicti, factæ, per consilium priuatum: nec non ad calcem operis, edicta, quæ post binorum edictorum voluminum Antuerpiensium editionem ... : opus uti hodiernis utriusque fori practicis, gratum, ita posteris futurum gratissimum, et acceptissimum. - Antverpiæ : apud Petrvm Bellervm, 1656. - [IV], 232, [15], 153, [3] p.; in-2. - ÿÛ 2  A-2F 4  *-2* 4  3A-3T 4  3T 2
Bevat ook: Placcaeten, edicten ende ordinantien .... - Met reg.

Avla sacra principvm Belgii; sive commentarivs historicvs de Capellæ Regiæ in Belgio principijs, ministris, ritibus atque vniuerso apparatu / auctore Ivlio Chifletio ...; accedvnt pro eâdem capellâ sacræ constitvtiones ÿ& diarium officij diuini Alberto et Isabella principibus; edente Ioanne Chifletio. - Antverpiæ : Ex officina Plantiniana Balthasaris Moreti, 1650. - xxvi, 160 p.; in-4. Met index.

Pompa fvnebris optimi potentissimiq. principis  Alberti PII, archidvcis avstriæ, dvcis bvrg. bra. ÿ&c. : veris imaginibus expressa a Iacobi Francqvart ... : eivsdem principis morientis vita, / scriptore E. Pvteano. - Brvxellæ : prostant apud Joannem Mommartium, 1623. - [44] p. tekst, LXIIII bl. ill. : [uitsl.] grav.; 34 cm. Tekst in het Frans, Latijn, Nederlands en Spaans.

Breeder relaesvan het Royael VVtvaert Alberti Eertz-Hertoghevan Oosten-riick ...., : Ghedaen binnen Brussel den 12. Meert 1622. - Nv eerst Ghedruckt den 18. Meert 1622. - T'Hantwerpen, : by Abraham Verhoeuen, .., 1622. - 16 p.; in-4. Ook beschikbaar in microvorm. - Knuttel 3326.

Die kerckelijcke ende princeliicke ceremonie,van het wtvaert ende begraeffenisse des eertz-hertoghe Albertvsvan Oostenrijc, hertoghevan Brabandt, Grauevan Vlaenderen, Hollandt, &c. Ghedaen binnen Brussel den xij. meert 1622. Eerst gedruckt den 23. Meert. 1622.. - Antwerpen : Abraham Verhoeven, 1622. - 16 p.; 18 cm. Petit 1358.
Plaatsingscode UB Leiden: THYSPF 2921

Waerachtich verhael ende breeder relaes van het royael wtvaert, Alberti, eertzhertoghe van Oostenrijck, hertogh van Brabandt, Graeue van Vlaenderen, Hollandt, &c. Ghedaen binnen Brussel den 12. Meert 1622. .... - Antwerpen : Abraham Verhoeven, 1622. - 14 p. ; 18 cm. Petit 1356.
Plaatsingscode UB Leiden: THYSPF 2917

Serenissimi Alberti Belgarum principis elogium et funus / Aubertus Miraeus. - Bruxellis : apud Joannem Pepermannum, 1622. - 102, [38] p. ; in-8. Met index.
Plaatsingscode UB Leiden: 403 G 24 en 1499 F 39: 3

De vita Alberti pii, sapientis, prvdentis belgarvm principis commentarivs / Avbertvs Mirævs ... ; accedunt seorsim Laurentij Beyerlinck & aliorum de eodem principe elogia. - Antverpiæ : Ex officina Plantiniana, 1622. - 109 p. ; in-4.
Plaatsingscode UB Leiden: 400 B 9 en THYSIA 1489: 1

Tonneel der wtvaerden van Ferdinandus Coninck, Carolus Keyser, Philippus den tweeden, Rudolphus den tweeden, Phillippus den derden, midtsgaders t' leven, overlijden ende begravinghe van Albertus den godtvruchtigen ertzhertoge van Oostenrijck enz. / A. van Meerbeeck. - Brussel : by Ferdinande de Hoeymaker, 1622. - in-16

Sereniss. principis Alberti Avstriæ archidvcis VII. Brabantiaæ dvcis I. Lavdatio fvnebris: dicta a Lavrentio Beyerlinck ... - Antverpiæ : Ex officina Plantiniana, 1621. - 52 p. ; in-4

[Orationes : invitatio ad luctum propter obitum augustae ÿ& felicis memoriae Alberti Pii archiducis Austriae, ducis Burgundiae, principis Belgarum] / [contribuerunt: Joannes de Reeck ... et al.]. - Bruxellis, 1621. - [49] p. : portr. ; 20 cm

Placcaet vande eertzhertoghen onse alderghenadichste heeren ende princen, verbiedende de scandaelen ende exercitien die eenige soo hunne ondersaten als andere, doen ende gebrucken tot verachtinge van onse heylige catholijcke, apostolijcke, Roomsche religie. - Bruessel : Rutgeert Velpius, 1610. - [8] p. : vignet. ; 4-o. - [A]2
Gedagt.: 31 dec. 1609.

Articles de la trefve conclve et arrestee povr dovze ans, entre la Maté du Roy d'Espaigne, etc. et les Sermes. Archiducqz ... d'vne part, Et les Estatz des Prouinces Vnies du Pais bas d'autre. - A Bruxelles : par Rutger Velpius, Imprimeur de la Cour, a l'Aigle d'Or pres du Palais, l'an 1609, auec priuilege. - 32 p. ; in-4. - A-D 4
Knuttel 1587. V.d. Wulp 1132.
Plaatsingscode UB Leiden: THYSPF 1467

Historica Narratio profectionis et inavgvrationis serenissimorvm Belgii principvm Alberti et Isabellæ Avstriæ archidvcvm. : Et eorum optatissimi in Belgium aduentus, rerum´que gestarum et memorabilium, gratulationum, apparatuum, et spectaculorum in ipsorum susceptione et inavgvratione hactenus editorum accurata descriptio. / Avctore Ioanne Bochio ... - Antverpiae : ex officina Plantiniana, apvd Ioannem Moretvm, 1602. - 500, [12] p. : ill., muz. ; in-2. - Aan het slot is een Verhaal van het ontzet van 's Hertogenbosch toegevoegd. - Bevat: Pompae triumphalis et spectaculorum in adventu ... / a Joan. Bochio. - Descriptio pompae et gratulationis publ. Seren. Princip. Alberto et Isabellae ... / Max. Aem. Vrientio. - Descriptio triumphi et spectaculorum Seren. Princip. Alberti et Isabellae ... / auct. Henr. d'Oultremanno. - Met index.
Plaatsingscode UB Leiden: 416 A 2 en THYSIA 819

De triumphantelijcke bly incomste : Gheschiet binnen Antwerpen, van den edelen, doorluchtighen, ende hoochgheboren hertoghe Albertus, met de edele hoochgheboren hertoghinne Isabella Clara Eugenia. Het welcke gheschiet is op den thiendach van december anno 1599. - Antwerpen : Antonie de Ballo, 1600. - 8 p. ; 16 cm
Plaatsingscode UB Leiden: THYSPF 1115

The battaille fovght betvveene count Maurice of Nassaw, and Albertus ... nere Newport in Flaunders, the xxij. of June 1600. : wth the names of such men accompt as haue been either slaine, hurt, or taken prisoners by either part. / written by a gentleman imploied in the said seruice. - Printed at London : by P.S, 1600. - II, 8 p. ; in-4.
Knuttel 1132b.

Cort ende warachtich verhael v¯ade incomste des eertshartoch Albertus, met de infante van Spaengien syn huysvrouwe: ende hare huldinghe in diversche steden, als hertoghe ende hertoghinne van Brabant. - [Delft, J.C. Vennecool], 1600, 1600. - 4 p. ; in-4. - [A]2. TB 2845. - Knuttel 1110, Van der Wulp 910.
Plaatsingscode UB Leiden: PAMFLT 1600: 8

De conditien ende articulen van zijn altese, ende van mijn heeren de Staten van de Provincien. - [S.l.] : [s.n.], 1598. - [6] p. ; in-8. Bepalingen met betrekking tot de overdracht van de Nederlanden door Filips II aan Albrecht van Oostenrijk t.g.v. diens huwelijk met Isabella Clara Eugenia van Spanje. - Knuttel 1034.